Spreekrecht

Ben je slachtoffer of nabestaande van een ernstig gewelds- of zedenmisdrijf? Dan heb je in het strafproces het recht om kenbaar te maken wat het strafbare feit met jou heeft gedaan. Dit kan op twee manieren: via een schriftelijke slachtofferverklaring of door gebruik te maken van het spreekrecht tijdens de zitting.

'Ik ben er voor je, daar waar ik van waarde kan zijn.'

_Bram

Spreekrecht en Schriftelijke Slachtofferverklaring

Schriftelijke Slachtofferverklaring (SSV)

Je hebt het recht om een schriftelijke verklaring op te stellen waarin je beschrijft:

  • Wat het misdrijf emotioneel, lichamelijk en psychisch met je heeft gedaan;
  • Wat de gevolgen zijn voor je dagelijks leven;
  • Hoe je het strafproces ervaart en wat je verwachtingen zijn.

Deze verklaring wordt voorafgaand aan de zitting toegevoegd aan het strafdossier en is bedoeld voor de rechter, de officier van justitie en de advocaat van de verdachte. Ook bij een OM-hoorzitting kun je een schriftelijke verklaring indienen, al ben je daar zelf niet aanwezig.

 

Spreekrecht

Als de strafzaak door de rechter wordt behandeld, heb je het recht om je verklaring tijdens de zitting zelf uit te spreken. Je mag dit zelf doen, laten doen door je advocaat of een gemachtigde, of laten voorlezen door de officier van justitie of de rechter.

In je verklaring mag je niet alleen vertellen over de impact van het misdrijf, maar ook:

  • Je mening geven over het bewijs;
  • Je visie delen op de strafmaat;
  • Je gevoelens uiten over de strafbare feiten en verdachte(n).

Inhoud van de slachtofferverklaring

Je verklaring mag persoonlijk zijn en hoeft niet juridisch te zijn opgesteld. Je bepaalt zelf wat je wilt delen. Onderstaande onderwerpen kunnen je helpen bij het schrijven:

 

Gevoelens en Gedachten

    • Wat voelde je tijdens en na het strafbare feit?
    • Wat ging er door je heen?

Lichamelijke Gevolgen

    • Welk lichamelijk letsel heb je opgelopen?
    • Heb je medische hulp gezocht? Zo ja, bij wie en wanneer?
    • Welke behandelingen heb je gehad en hoe lang duurden die?
    • Gebruik je medicijnen of ga je naar een (fysio)therapeut?
    • Heb je pijn gehad? Is er blijvend letsel?
    • Ben je (tijdelijk) arbeidsongeschikt?
    • Wat zijn de gevolgen voor jou en je gezin?

Psychische Gevolgen

    • Hoe kijk je terug op de gebeurtenis?
    • Welke psychische klachten ervaar je?
    • Heb je hulp gekregen van een therapeut of psycholoog?
    • Is er een diagnose gesteld? Welke behandeling krijg je?
    • Hoe zijn de vooruitzichten van je herstel?

Dagelijks Leven

    • Wat zijn de gevolgen voor je werk, studie, relaties, huishouden, hobby’s?
    • Welke dingen kun je (tijdelijk) niet meer doen?

Strafproces

    • Hoe ervaar je het verloop vanaf de aangifte tot het moment van de strafzitting?
    • Wat zijn je verwachtingen van de strafzitting?
    • Wil je iets zeggen over de verdachte(n) of de straf?

Extra aandachtspunten

Bekendheid van de gebeurtenis

De rechter, officier van justitie en verdachte kennen het dossier. Als er zaken in het strafdossier staan die niet kloppen, kun je dat wel zeggen in het spreekrecht. Zorg er daarbij wel voor dat het niet een ‘welles-nietes’-verklaring wordt. Voorkom ook dat nieuwe informatie ervoor zorgt dat het moeilijker wordt om het strafbare feit te bewijzen.

 

Persoonlijke impact

Richt je op wat het misdrijf met jou heeft gedaan. In het strafproces gaat het om de strafbare feiten die jou zijn aangedaan, maar ben je na de aangifte tot de slachtofferverklaring niet meer aan het woord geweest. In de slachtofferverklaring kun je dan ook zelf vertellen wat de gebeurtenis met jou persoonlijk heeft gedaan.

 

Onderwerpen bepalen

Tussen het moment van aangifte en de slachtofferverklaring is er vaak veel gebeurd. Kies daarom bewust wat je wilt delen. Minder relevante zaken kun weglaten, zodat de aandacht meer op de revelante onderdelen kan worden gevestigd.

 

Schrijfstijl

Schrijf in de ‘ik-vorm’ en bij voorkeur in volgorde van gebeurtenissen.

 

Taal

Je mag in het Nederlands schrijven, ook als de verdachte de taal niet beheerst. Er is een tolk aanwezig of de verklaring kan voor de zitting worden vertaald.

 

Lengte

Houd je verklaring bij voorkeur tussen de 1,5 en 2 A4’tjes.

‘Ik ondersteun, adviseer, begeleid en bemiddel’